Kręgowce potrzebują bioróżnorodności wśród owadów

30 września 2026, 10:13

Co łączy niedźwiedzia grizzly, żabę i papugę? Fakt, że ich życie może zależeć od owadów i to na znacznie więcej sposobów, niż nam się wydaje. Owady dostarczają pożywienia, budują schronienia, usuwają odchody i odstraszają drapieżniki. Opublikowany właśnie w Nature Reviews. Biodiversity przegląd badań pokazuje, jak bardzo rozległa i skomplikowana to sieć i dlaczego jej osłabienie, spadek liczby i bioróżnorodności owadów może negatywnie odbić się na całym świecie kręgowców.



Niezwykłe odkrycie w Paryżu: pozostałości celtyckiej osady, która dała początek stolicy Francji

24 września 2026, 11:43

Lutecja jest to miasto Paryzjów, leżące na wyspie utworzonej przez rzekę Sekwanę. Tak w rozdziale 57. księgi VII Wojny galijskiej opisuje Cezar celtyckie oppidum, które dało początek współczesnemu Paryżowi. Teraz w Paryżu ogłoszono wielkie odkrycie – pod dziedzińcem najstarszego na świecie wciąż działającego szpitala Hôtel-Dieu, który znajduje się na l’île de la Cité, znaleziono mur z kamienia i drewna, którego technika budowy jest charakterystyczna dla fortyfikacji galijskich z końca epoki żelaza.


Skarb z czasów Hadriana. Rekordowy w Niemczech zbiór z II wieku

23 września 2026, 11:08

Poszukiwacz skarbów Olaf Riedl wybrał się z wykrywaczem metali na pola w pobliżu Wesseling, niewielkiego miasta położonego między Bonn a Kolonią. W pewnym momencie usłyszał sygnał. Zaczął kopać i znalazł srebrną monetę, a później jeszcze jedną i kolejną. Po wydobyciu 15 sztuk jego urządzenie wciąż się odzywało. Mężczyzna domyślił się, że pod ziemią znajduje się coś większego. Powiadomił więc Urząd Ochrony Zabytków Archeologicznych Nadrenii. Okazało się, że Riedl trafił na największy w Niemczech skarb monet z czasów Hadriana.


Pierwszy przypadek kleptopasożytnictwa wśród waleni. Bubbles zapisał się w historii nauki

22 września 2026, 10:56

Ściga rybę, ale nie po to, by ją zjeść. Czeka, aż ta zwróci połknięty pokarm, po czym zjada jej posiłek, a ryba może spokojnie odpłynąć. Kleptopasożytnictwo, czyli kradzież pokarmu, jest w przyrodzie szeroko rozpowszechnione. Złodziej korzysta z wysiłku zwierzęcia, które znalazło lub zdobyło pokarm, odbiera mu go i sam zjada. Jednak u ssaków morskich dotychczas go nie udokumentowano. Aż do teraz. W historii nauki zapisał się właśnie Bubbles, żyjący na Wielkiej Rafie Koralowej delfin butlonosy, którego zachowanie zaobserwowano u wybrzeży wyspy Lady Elliot.


Czy Endosfera rzeczywiście modeluje sylwetkę? Testujemy kultowy zabieg gwiazd

21 września 2026, 14:08

Endosfera od kilku lat regularnie pojawia się w rozmowach o pielęgnacji ciała i zabiegach modelujących sylwetkę. Zabieg zdobył popularność nie tylko wśród osób szukających sposobu na poprawę wyglądu skóry, lecz także w świecie gwiazd, gdzie dużą wagę przywiązuje się do szybkiej regeneracji i kondycji ciała. Czy jednak za efektowną nazwą rzeczywiście kryje się działanie, które można zauważyć w lustrze?


Niemal 900 kawałków plastiku w żołądku. Dramatyczna sytuacja w kolonii burzyków

18 września 2026, 09:50

W 2025 roku w żołądku pewnego młodego burzyka bladodziobego znaleziono 894 kawałki plastiku. Ważył łącznie ponad 64 gramy. Rok później u innego osobnika znaleziono mniej plastiku (644 kawałki), ale jego masa wynosiła ponad 67 gramów. To skrajne przypadki, ale wpisują się w niepokojącą zmianę. Prowadzone od wielu lat badania na australijskiej wyspie Lord Howe pokazują, że ostatnio gwałtownie rośnie ilość plastiku trafiającego do przewodów pokarmowych ptaków.


Mionium a teoria Einsteina. Uczeni chcą sprawdzić, jak grawitacja działa na cząstki II generacji

17 września 2026, 10:55

Naukowcy z ETH Zurych i Instytutu Paula Scherrera, których pracami kierowali Jesse Zhang i Anna Soter, poczynili ważny krok w kierunku odpowiedzi na pytanie, czy grawitacja działa tak samo na zwykłą materię i na egzotyczne atomy. W tym celu wytworzyli wiązkę mionium, która ma umożliwić badanie swobodnego spadku materii zawierającej antycząstkę drugiej generacji.


Pracownie Kompas Jutra – jak zaplanować zakupy, aby szkoła naprawdę skorzystała z programu?

15 września 2026, 15:25

Program Pracownie Kompas Jutra daje szkołom podstawowym możliwość zakupu nowoczesnych pomocy dydaktycznych i wyposażenia pracowni przyrodniczych oraz praktyczno-technicznych. Dofinansowanie może wynosić od 10 do 30 tys. zł, dlatego dla wielu placówek będzie to największa od kilku lat okazja do unowocześnienia szkolnych pracowni. Samo otrzymanie środków nie gwarantuje jednak sukcesu. Kluczowe jest rozsądne zaplanowanie zakupów, ponieważ wyposażenie powinno służyć uczniom przez wiele lat i być wykorzystywane podczas codziennych zajęć.


Światło w nocy wpływa na budowę i funkcjonowanie serca?

11 września 2026, 10:32

Analiza danych ponad 11 tysięcy osób wykazała, że ekspozycja na światło podczas nocnego odpoczynku była związana z niekorzystnymi zmianami w budowie i funkcjonowaniu serca. Jin Dai, Wen Dai, Yoriko Heianza i Lu Qi z Tulane University oraz Uniwersytetu Harvarda przeanalizowali wyniki pomiarów wykonywanych w latach 2013–2015, o których informacje znajdują się w bazie UK Biobank. Uczestnicy przez tydzień nosili na nadgarstku urządzenia rejestrujące ruch oraz natężenie światła, dzięki czemu można było ocenić ich indywidualną ekspozycję na światło.


Najstarsze ślady używania środków psychoaktywnych pochodzą z Sulawesi

10 września 2026, 13:02

Ślady na zębach dwóch dawnych mieszkańców Sulawesi pozwoliły zajrzeć w odległą historię używek. Adam Brumm z australijskiego Griffith University i Marlon N. R. Ririmasse z indonezyjskiego Pusat Kolaborasi Riset Arkeologi Sulawesi oraz ich współpracownicy z Australii, Indonezji i USA informują na łamach Science Advances o zidentyfikowaniu najstarszych na świecie przykładów regularnego używania środków psychoaktywnych.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy